Жасанды интеллектіні қалай пайдаланамыз
1-нұсқа, 26.10.2026 бастап қолданылады
Орыс және қазақ тілдеріндегі мәтіндер арасында алшақтық болған жағдайда орыс тіліндегі мәтін қолданылады, ал тұтынушы үшін — неғұрлым қолайлы түсіндіру.
1-нұсқа. 26.10.2026 бастап қолданылады. https://shertaev-tech.kz/legal/ai мекенжайында орналастырылған.
Мұнда «ShertaevTech» ЖШС Shertaev Tech платформасында жасанды интеллектіні қалай пайдаланатыны және «Жасанды интеллект туралы» Қазақстан Республикасының 17.11.2025 № 230-VIII Заңының (бұдан әрі — ЖИ туралы Заң) талаптарын қалай орындайтыны сипатталған. Терминдер — жария офертадағыдай.
1. Рөлдер: кім меншік иесі, иеленуші және пайдаланушы
ЖИ туралы Заң «пайдаланушыны» — ЖИ жүйесін нақты функцияны немесе міндетті орындау үшін пайдаланатын тұлға ретінде айқындайды (1-баптың 7) тармақшасы). «Меншік иесі» мен «иеленушіні» ол айқындамайды, оларға тек міндеттер жүктейді (15-бап).
| Қатысушы | Рөлі | Негіздеме |
|---|---|---|
| Anthropic | ЖИ моделінің (Claude) меншік иесі | Модель — 1-баптың 8) тармақшасы; ЖШС-ның Anthropic-пен шарттық қатынастары бар (Commercial Terms) |
| OpenAI | Шлюз шақыратын модерация моделінің меншік иесі | Тек мәтіндерді жол берілмейтін мазмұнға тексеру |
| «ShertaevTech» ЖШС | «Платформа» ЖИ жүйесінің меншік иесі және иеленушісі: студия, агент, бот, ai-platform модельдер шлюзі, CRM; ЖШС-ның өз өнімдері (ai-platform, DeepTalk) үшінші тұлғалар болып табылмайды | ЖИ жүйесі — модель негізіндегі ақпараттандыру объектісі (1-баптың 5) тармақшасы); ЖШС оны жасайды, пайдалануға береді және пайдалану шарттарын айқындайды (15-баптың 1-тармағы) |
| ai-platform API клиенті | API негізінде құрылған өз ЖИ жүйесінің меншік иесі және (немесе) иеленушісі; ЖШС үшін — шлюздің пайдаланушысы | 9-бөлім |
| Клиент (бизнес) | Платформаның пайдаланушысы; бизнес туралы фактілер мен өз баптаулары үшін жауап береді. Боттың меншік иесі және иеленушісі — ЖШС (оферта, 7.7-тармақ) | Клиент ЖШС белгілеген шектерде тек фактілер мен баптауларды өзгертеді — «жүйені нақты функцияны орындау үшін пайдаланады» (1-баптың 7) тармақшасы) |
| Сайтқа келуші, WhatsApp-тағы әңгімелесуші | ЖИ жүйесінің (боттың) пайдаланушысы | Ол ботты өз міндеті үшін пайдаланады: бағаны білу, жазылу |
ЖШС — Платформаның, оның ішінде боттың меншік иесі және иеленушісі, және ЖИ туралы Заңның 15, 18-баптарының, 21-бабының 3-тармағының міндеттерін техникалық шаралар бөлігінде орындайды: ашып көрсету, таңбалау, шектеулер, адамға жол. Клиент пайдаланушы ретінде бизнес туралы фактілер үшін және өзі жариялайтын нәрсе үшін жауап береді (8-баптың 2-тармағы — жауапкершілік «олардың рөліне қарай»).
2. ЖШС ЖИ жүйесінің меншік иесі мен иеленушісінің міндеттерін қалай орындайды
| Міндет | ЖИ туралы Заңның нормасы | Қалай орындаймыз |
|---|---|---|
| Тәуекелдерді басқару: анықтау, бағалау, шаралар, жылына кемінде бір рет қайта қарау | 11-баптың 3-тармағы, 15-баптың 2-тармағының 1) тармақшасы, 18-баптың 1-тармағы | Ішкі «ЖИ тәуекелдерінің тізілімі»: галлюцинациялар, тақырыптан тыс кеңестер, ДД-ның таралып кетуі, prompt injection, қосалқы домендегі фишинг, манипуляция. Жыл сайын және жаңа функциялар (қоңыраулар, дауыс) пайда болғанда қайта қарау |
| Қауіпсіздік және сенімділік, рұқсатсыз қолжетімділіктен және іркілістерден қорғау | 15-баптың 2-тармағының 2) тармақшасы | Модельге шлюз, құмсалғыштарды оқшаулау, журналға тіркеу, лимиттер |
| Уәкілетті органның тізбесі бойынша жүйеге арналған құжаттама | 15-баптың 2-тармағының 3) тармақшасы, 13-баптың 1-тармағының 5) тармақшасы | Тізбе бекітілгенге дейін: жүйенің сипаттамасы, мақсаты, шектеулері, тәуекел сыныбы, тәуекелдер тізілімі |
| Жүйенің жұмысы мәселелері бойынша пайдаланушыларды қолдау | 15-баптың 2-тармағының 4) тармақшасы | Клиенттерді қолдау қызметі; келушілер үшін — «адам» батырмасы және бизнестің байланыс деректері |
| Пайдаланушылық келісім пайдалану басталғанға дейін қолжетімді | 15-баптың 2-тармағының 5) тармақшасы, 16-баптың 1-тармағының 1) тармақшасы | Оферта және Қағидалар — тіркелуге дейін. Келушілер үшін — чат терезесіндегі сілтеме бойынша боттың қысқа шарттары (5.3-тармақ) |
| Жүйенің сипаттамалары мен шектеулері туралы толық ақпарат | 7-баптың 1-тармағы | Клиентке арналған анықтамадағы «ЖИ не істей алады және не істей алмайды» бөлімі; боттың шектеулері — оның шарттарында |
| Қызметтердің ЖИ-ді пайдалана отырып көрсетілетіні туралы хабардар ету | 21-баптың 1-тармағы | Боттағы ашып көрсету (5-бөлім), студиядағы белгі, сайттағы белгі (4-бөлім) |
| Синтетикалық нәтижелерді таңбалау (машинада оқылатын және көзге көрінетін) және хабардар ету үшін жауапкершілік | 21-баптың 2, 3-тармақтары | 4-бөлім |
| Нәтижелердің заңнамаға сәйкестігі | 11-баптың 2-тармағы, 21-баптың 5-тармағы | Агент пен боттың жүйелік шектеулері, жариялау алдындағы тексеру, Рұқсат етілген пайдалану қағидалары, клиенттің фактілер үшін жауапкершілігі |
| Тыйым салынған салдар қаупі туындағанда, тоқтата тұруға дейін шұғыл шаралар | 18-баптың 2-тармағы | Ботты авариялық өшіру және сайтты жариялаудан алып тастау (Рұқсат етілген пайдалану қағидалары, 7-бөлім) |
| Дербес деректерді қорғау | 10-бап, 17-баптың 3-тармағының 4) тармақшасы | ҚР-да сақтау; қорғау шарасы ретінде — бот пен қоңыраулар бағыттарында модельге жібергенге дейін телефон нөмірлерін, ЖСН мен карта нөмірлерін белгілермен ауыстыру (сайттардың брифтері — ауыстырусыз; аттар бүркемеленбейді) — құпиялылық саясатын қараңыз |
| Жүйені тұрақты бақылау | 8-баптың 1-тармағы | Диалогтарды мониторингтеу (іріктеп), шағымдар метрикасы, авариялық ажыратқыш |
3. Пайдаланушылардың құқықтары
3.1. Клиент пайдаланушы ретінде
- Платформаны берілген қолжетімділік құқықтары шегінде ғана пайдалану және қағидалар мен қауіпсіздік шараларын сақтау (16-баптың 2-тармағы) — біздің жағдайда бұл Рұқсат етілген пайдалану қағидалары.
- Клиенттің құқықтары: келісіммен танысу; ДД мен құпия ақпаратты қорғау; ЖИ-ді пайдалана отырып жасалған зияткерлік меншік объектілеріне өз құқықтарын қорғау; нәтижелер туралы түсіндірме алу; шешім қабылдануына негіз болған деректер туралы ақпаратты сұрату; ЖИ-мен өзара іс-қимылдан бас тарту (16-баптың 1-тармағы).
3.2. Келуші (боттың әңгімелесушісі) пайдаланушы ретінде
- Өзара іс-қимылдың міндеттілігі заңмен белгіленбеген жағдайда ЖИ-мен өзара іс-қимылдан бас тарту құқығы (16-баптың 1-тармағының 6) тармақшасы). Қалай іске асырылған: «адам» батырмасы немесе командасы және бизнеспен басқа тәсілмен (телефон, нысан) байланысу мүмкіндігі.
- Оның құқықтарын қозғайтын нәтижелер туралы түсіндірме алу құқығы (16-баптың 1-тармағының 4) тармақшасы) және шешімге негіз болған деректер туралы ақпарат алу құқығы (5) тармақша) — «пайдаланушылық келісімде көзделген тәртіппен». Қалай іске асырылған: сұрауларға арналған мекенжайы бар боттың қысқа шарттары (5.3-тармақ).
- Егер келушіге қатысты ЖИ-дің көмегімен шешімдер қабылданса — автоматтандырылған өңдеудің тәртібін, оның салдарын білу және қарсылық білдіру құқығы (7-баптың 2-тармағы; ДД туралы Заңның 19-1-бабы).
Платформадағы ЖИ-дің жұмысы туралы сұрақтарды қолдау қызметіне жіберуге болады: [email protected].
4. ЖИ жасаған мазмұнды белгілеу
4.1. Заң не дейді
- «Синтетикалық нәтижелер» — ЖИ жасаған немесе өзгерткен, жеке тұлғаның сыртқы келбетіне, дауысына, мінез-құлқына немесе іс жүзінде болмаған оқиғаларға еліктейтін бейне, видео, аудио, мәтіндер немесе олардың комбинациялары (1-баптың 4) тармақшасы).
- Синтетикалық нәтижелерді тек машинада оқылатын нысандағы таңбалаумен және қиындықсыз қабылданатын көзге көрінетін немесе өзге ескертумен таратуға болады (21-баптың 2-тармағы). Хабардар етуге жүйенің меншік иесі немесе иеленушісі міндетті (21-баптың 3-тармағы). Машинада оқылатын нысандардың тәртібін уәкілетті орган айқындайды (22-баптың 3-тармағы); оған дейін заң белгінің «бір мәнді және автоматты түрде танылуын» талап етеді (22-баптың 2-тармағы).
- Пайдаланушылар тауарлардың, жұмыстардың және қызметтердің ЖИ-ді пайдалана отырып өндірілетіні немесе көрсетілетіні туралы хабардар етіледі (21-баптың 1-тармағы).
- № 93-VIII «Масс-медиа туралы» Заң: «Жасанды интеллект жүйесін пайдалана отырып жасалған масс-медиа өнімін таратуға осындай өнім туралы хабардар ету… «Жасанды интеллект туралы» Заңға сәйкес қамтамасыз етілген жағдайда ғана жол беріледі» (14-баптың 7-тармағы, № 231-VIII Заңмен енгізілген). Масс-медиаға интернет-ресурстар кіреді; масс-медиа өнімі — оның ішінде интернет-ресурста орналастырылған ақпарат (1-баптың 20), 22) тармақшалары). Клиенттің сайты — интернет-ресурс, және оның ЖИ жасаған мәтіндері осы нормаға жатады.
4.2. Не және қалай белгіленеді
| Мазмұн | Синтетикалық нәтиже ме (1-баптың 4) тармақшасы)? | Не істейміз |
|---|---|---|
| Агент жазған және клиент қабылдаған сайт мәтіндері (қызметтердің сипаттамасы, «біз туралы») | Әдетте, жоқ: адамға және болмаған оқиғаларға еліктемейді | «Масс-медиа туралы» Заңның 14-бабының 7-тармағы және ЖИ туралы Заңның 21-бабының 1-тармағы бойынша сайттың төменгі жағындағы белгі және машинада оқылатын белгі (4.3-тармақ) |
| Сайттың коды, беттеу, құрылымы | Жоқ | Таңбалау қажет емес; келуші кодты ақпарат ретінде қабылдамайды |
| ЖИ жазған пікірлер, дәйексөздер, «клиенттердің оқиғалары» | Адамдардың сөздеріне немесе болмаған оқиғаларға еліктесе — иә | Агентке тыйым салынған. Әйтпесе бұл сонымен қатар анық емес жарнама («Жарнама туралы» Заңның 7-бабының 2-тармағы). Шынайы пікірлерді клиент өзі қояды немесе сыртқы сервистің виджет-блогымен орналастырады |
| ЖИ генерациялаған адамдардың фотолары («қызметкерлердің», «клиенттердің» портреттері) | Иә | Агентке тыйым салынған: агент адамдардың фотошынайы бейнелерін, оның ішінде клиенттің өтініші бойынша да жасамайды. Сайттағы адамдар — тек клиент жүктеген фотоларда. Егер мұндай файл бәрібір синтетикалық болып шықса — машинада оқылатын белгі (IPTC/C2PA) және «Бейнені ЖИ жасаған» деген көзге көрінетін жазу |
| Адамдар мен оқиғалар жоқ иллюстрациялар (фон, белгішелер, абстракция, заттар) | Көбінесе жоқ | Файлдың метадеректеріндегі машинада оқылатын белгі; көзге көрінетін жазу міндетті емес |
| Клиент жүктеген, ЖИ өңдеген фотолар мен логотиптер (кесу, түс) | Мағынасы өзгермесе — жоқ; адамдар немесе оқиғалар қосылса — иә | Техникалық өңдеуде — белгісіз; мазмұндық өзгерісте — белгімен |
| Боттың жауаптары | Жоқ (адамға еліктеу емес), бірақ қызмет ЖИ-мен көрсетіледі | «Мен ЖИ-мін» деп ашып көрсету (5-бөлім) |
| «Қоңыраулардың» дауыстық ботының дауысы (жұмыс уақытынан тыс, жалаушамен) | Иә — синтезделген дауыс адамның сөйлеуіне еліктейді | Қоңыраудың басында ru/kk жазылған ескерту және жазбадағы және мәтінге айналдырудағы белгі (8-бөлім) |
| Shertaev Tech сайттары (лендинг, өнімдер беттері) | Мәтіндер мен бейнелерді адамдар жасаса немесе тексерсе және синтетикалық адамдар болмаса — жоқ | «ЖИ-мен жасалған» белгісі жоқ (4.4-тармақ) |
4.3. Клиенттердің сайттарындағы белгі және агентке тыйымдар
- Платформада жиналған әрбір клиент сайтының (
<имя>.shertaev-tech.appжәне клиенттің өз домені) төменгі жағында әдепкі бойынша: «Сайт Shertaev Tech платформасында жасанды интеллект көмегімен жасалған · Бұзушылық туралы хабарлау» (орысша: «Сайт создан с использованием искусственного интеллекта на платформе Shertaev Tech · Сообщить о нарушении»). «Бұзушылық туралы хабарлау» сілтемесіhttps://shertaev-tech.kz/abuseбетіне апарады. Клиент оны басқаша тұжырымдай алады, бірақ сайтта ЖИ жасаған мәтіндер қалғанша жоя алмайды. <head>ішіндегі машинада оқылатын белгі:<meta name="ai-generated" content="text">және JSON-LD-дегі жазба — 22-баптың 3-тармағы бойынша тәртіп бекітілгенге дейін — schema.org және IPTC/C2PA бойынша; бұйрық шыққанда — оның форматына көшу. Бейнелер үшін — IPTCDigitalSourceType = trainedAlgorithmicMediaжәне мүмкіндігінше C2PA-манифест.- Студияда — әрбір мәтін мен бейненің «ЖИ жасаған» жалаушасы. Клиент мәтінді елеулі түрде қайта жазғанда ол алынады.
- Агентке тыйымдар (жүйелік, клиент алып тастай алмайды):
- болмаған адамдардың пікірлерін, дәйексөздерін, «клиенттердің оқиғаларын», «кейстерін» және өзге сөздерін жасамайды;
- адамдардың («қызметкерлер», «клиенттер», «дәрігер», «шебер») фотошынайы бейнелерін, оның ішінде клиенттің өтініші бойынша да жасамайды;
- лицензиясыз бейнелерді алмайды: тек ЖШС каталогы («файл — дереккөз — лицензия» журналымен), коммерциялық пайдалануға лицензиясы бар стоктар (сток API арқылы, шарттары сақталады) және клиенттің жүктемелері; суреттерді кез келген сайттардан іздеуге және жүктеп алуға, оның ішінде 2ГИС-ке немесе Instagram-ға сілтеме бойынша да тыйым салынады — ол жерден тек фактілер алынады, фотолар — тек клиент жүктегендері. Егер клиент осындай мазмұнды сұраса, агент бас тартады және шынайы материалдарды жүктеуді ұсынады.
- Кодты экспорттағаннан кейін белгі мен таңба мұрағатта қалады; оларды Платформадан тыс жою — клиенттің жауапкершілігі (Рұқсат етілген пайдалану қағидалары, 4.4-тармақ).
4.4. Shertaev Tech сайттары
ЖШС-ның өз сайттарында — экожүйе лендингінде және shertaev-tech.kz сайтындағы өнімдер беттерінде — «ЖИ-мен жасалған» белгісі жоқ: мәтіндерді адамдар жазады және бекітеді, адамдардың синтетикалық бейнелері мен «пікірлер» жоқ. 21-баптың 1-тармағы бойынша хабардар ету («қызметтер ЖИ-ді пайдалана отырып көрсетіледі») мазмұнның өзімен орындалады: өнімдер тікелей ЖИ-өнімдер ретінде сипатталған. Егер ЖШС сайтында чат-бот болса, ол ЖИ-ді 5-бөлім бойынша ашып көрсетеді. Мысал-беттер үшін («агент жасаған сайт») — белгі мысалдың өзінде.
5. Бот: ашып көрсету және қағидалар
5.1. Міндетті элементтер
| Элемент | Негіздеме |
|---|---|
| Әрбір диалогтың және әрбір жаңа сеанстың бірінші хабарламасы: «мен ЖИ-көмекшімін» | ЖИ туралы Заңның 21-бабының 1-тармағы; Anthropic Usage Policy — ашып көрсету «at a minimum at the beginning of each chat session or in the product interface» |
| Сайттағы чат интерфейсіндегі тұрақты көзге көрінетін белгі (атының жанында «ЖИ-көмекші») | Anthropic Usage Policy |
| Әрқашан жұмыс істейтін «Адаммен байланысу» батырмасы немесе командасы | 16-баптың 1-тармағының 6) тармақшасы; WhatsApp Business Messaging Policy — «prompt, clear, and direct escalation paths» |
| Боттың қысқа шарттарына және құпиялылық саясатына сілтеме | 15-баптың 2-тармағының 5) тармақшасы, 16-баптың 1-тармағының 1) тармақшасы; ДД туралы Заңның 8-бабы |
| Аты мен телефонды жинау алдында ДД өңдеуге келісім | ДД туралы Заңның 7, 8-баптары |
| Бот өзін адам ретінде көрсетпейді, «ЖИ» белгісінсіз адам атын алмайды | Anthropic Usage Policy (өзін нақты тұлғалар ретінде көрсетуге тыйым) |
5.2. Боттың мәтіндері
Сайттағы чат — сәлемдесу:
Сәлеметсіз бе! Мен «{Атауы}» компаниясының ЖИ-көмекшісімін — компания берген ақпарат бойынша автоматты түрде жауап беремін. Қателесуім мүмкін: баға мен шарттарды қызметкер растайды. Адаммен сөйлесу үшін «Адаммен байланысу» батырмасын басыңыз немесе «адам» деп жазыңыз.
Чат терезесінің жоғарғы жағындағы жазу:
{Атауы} ЖИ-көмекшісі · [Адаммен байланысу] · [Шарттар]
Байланыс деректерін жинау алдында — чаттағы нысан: келісімге арналған жеке, белгіленбеген құсбелгі (келісім «Жіберу» батырмасын басумен емес), алушылардың тізбесімен, оның ішінде трансшекаралық беруді қоса алғанда.
WhatsApp — диалогтағы бірінші хабарлама. Бот әңгімелесушінің бірінші хабарламасын модельге бірден береді, ал ЖИ-ді ашып көрсету және шарттар сол бірінші жауапта — модельдің жауабынан бұрын келеді. Әңгімені жалғастыру келісім болып саналады. Батырма — «Адаммен байланысу».
Сәлеметсіз бе! Бұл — «{business_name}» жасанды интеллект көмекшісі, автоматты түрде жауап беремін және қателесуім мүмкін — баға мен жазылуды қызметкер растайды. Адаммен кез келген уақытта байланысуға болады: төмендегі батырма немесе «адам» сөзі. Жасанды интеллект жауап беруі үшін нөміріңіз бен хат алмасуды {client_name} (БСН {client_bin}) және «ShertaevTech» ЖШС шетелге бере отырып өңдейді: Meta (WhatsApp) және АҚШ-тағы жасанды интеллект модельдерінің жеткізушілері (Anthropic, OpenAI). ЖСН мен денсаулық туралы мәліметтерді жазбаңыз. Хат алмасуды жалғастыра отырып, осы өңдеуге келісесіз. Шарттар мен саясат: {terms_url}
Сол байланыстың жаңа әңгімесінде — өңдеу шарттарынсыз қысқа нұсқа: «Сәлеметсіз бе! Бұл — «{business_name}» жасанды интеллект көмекшісі, автоматты түрде жауап беремін және қателесуім мүмкін. Адаммен байланысу — төмендегі батырма немесе «адам» сөзі. Шарттар: {terms_url}».
«Адам», «оператор», «менеджер» сөздеріне, сондай-ақ әңгімелесушінің шағымына жауап. Беру эмоция бойынша емес, өтініштің белгілері бойынша іске қосылады (5.4-тармақтың 6) тармақшасы). WhatsApp-та батырма да — «Адаммен байланысу» (орысша нұсқада «Связаться с человеком» орнына — «Позвать человека»):
Сұрағыңызды {Атауы} қызметкеріне беремін. Бұл өтініш бойынша енді тек адам жауап береді{, әдетте жұмыс уақытында: {кесте}}. Кейін жаңа сұрақпен жазсаңыз, алдымен ЖИ-көмекші жауап береді — қайтадан «Адаммен байланысу» батырмасын басыңыз немесе «адам» деп жазыңыз. {Шұғыл болса — қоңырау шалыңыз: {телефон}.}
Бизнестен тыс тақырып бойынша бас тарту:
Мен тек «{Атауы}» туралы сұрақтарға жауап беремін: қызметтер, бағалар, жазылу, мекенжай. Бұл сұрақ бойынша көмектесе алмаймын. Қызметкерді қосайын ба?
Медициналық, заңдық немесе қаржылық кеңестен бас тарту:
Мен медициналық (заңдық, қаржылық) ұсынымдар бере алмаймын — мұны маман шешеді. Сізді консультацияға жаза аламын немесе сұрақты қызметкерге бере аламын.
Әңгімелесушінің өтініші бойынша ЖИ-ден бас тарту («ботпен сөйлескім келмейді»):
Түсіндім. Бұл өтініш бойынша сізбен қызметкер сөйлеседі — бот өтініш жабылғанға дейін өшірілді. {Срок ответа / телефон}
Бас тарту өтініш жабылғанға дейін қолданылады: осы өтініштегі бот ол жабылғанға дейін өшірілген (жабуды — қызметкер немесе CRM қағидасы бойынша), 6-қосымшадағыдай, 6.2.5-тармақ. Жаңа өтініш қайтадан боттан басталады — сәлемдесумен, ЖИ-ді ашып көрсетумен және «Адаммен байланысу» батырмасымен, сондықтан әңгімелесуші бір рет басумен қайтадан бас тарта алады. Бас тарту орнында қызметкер болмаса да жұмыс істейді (бот үндемейді, беру мәтіні жауап беру мерзімі мен телефонды атайды), бот адамға өтуден айнытпайды (17-баптың 3-тармағының 1) тармақшасы).
Сайттың төменгі жағы (ЖИ жасаған сайт туралы) — 4.3-тармақты қараңыз.
5.3. Боттың қысқа шарттары (чаттан сілтеме үшін)
- Көмекші — ЖИ негізіндегі бағдарлама. «ShertaevTech» ЖШС оны «{Атауы}» компаниясына ұсынады.
- Көмекші тек компания берген ақпарат бойынша жауап береді. Жауаптар дәл болмауы мүмкін. Бағаларды, бар-жоғын, жазылуды және шарттарды компания қызметкері түпкілікті растайды.
- Көмекші медициналық, заңдық және қаржылық ұсынымдар бермейді және қызмет көрсету немесе одан бас тарту, баға немесе жеңілдік туралы шешімдер қабылдамайды.
- Сіз кез келген уақытта қызметкерге өте аласыз: «Адаммен байланысу» батырмасы, «адам» сөзі немесе {…} телефоны.
- Көмекшінің жауаптары туралы түсіндірмені және қандай деректер пайдаланылғаны туралы ақпаратты {email компании} мекенжайы бойынша сұратуға болады. Жауап беру мерзімі — 10 жұмыс күні; егер сұрау дербес деректерге қатысты болса — дербес деректер туралы заңнамада белгіленген мерзімдерде.
- Дербес деректерді өңдеу — компанияның Құпиялылық саясаты бойынша. Хат алмасу Қазақстанда сақталады және АҚШ-тағы ЖИ модельдерінің жеткізушілеріне беріледі: Anthropic — жауапты қалыптастыру үшін (телефон нөмірлері, ЖСН және карта нөмірлері жібергенге дейін белгілермен ауыстырылады), OpenAI — жол берілмейтін мазмұнға тексеру үшін (мәтін ауыстырусыз беріледі). Байланыс нысанындағы аты мен телефон ЖИ модельдеріне берілмейді; хат алмасуда өзіңіз жазған өзге мәліметтер берілуі мүмкін. Anthropic шарт бойынша хат алмасуды модельдерді оқыту үшін пайдаланбайды.
5.4. Боттың мінез-құлқының шектеулері (жүйелік, клиент өшіре алмайды)
- ЖИ-ді ашып көрсету және адамға жол (5.1-тармақ).
- Тек клиент бизнесінің тақырыбы: карточкадағы және сайттың жарияланған мазмұнындағы фактілер. Тақырыптан тыс — сыпайы бас тарту (Meta Terms, 4.7-тармақ).
- Медициналық, заңдық және қаржылық ұсынымдар, диагноздар, тағайындаулар, табыстылық есептеулері, даудағы мүмкіндіктерді бағалау жоқ.
- Бот бірінші жазбайды. WhatsApp-та 24 сағаттық терезеден тыс шығыс хабарлама — opt-in болған кезде тек үлгі (6-бөлім).
- Манипуляцияларға тыйым (17-баптың 3-тармағының 1), 2) тармақшалары):
- жалған асығыстық тудырмау (деректерсіз «2 орын қалды»);
- қорқынышқа және осалдыққа (жас, ауру, қарыздар) қысым жасамау;
- баға мен шарттарды жасырмау;
- адамға өтуден айнытпау;
- әңгімелесушіні «ұстап қалмау».
- Бот әңгімелесушінің эмоцияларын анықтамайды және адамдарды мінез-құлқы немесе биометриясы бойынша жіктемейді (17-баптың 3-тармағы: эмоциялар — 6) тармақша, әлеуметтік рейтинг — 3) тармақша, биометрия — 5) тармақша). Адамға беру өтініштің белгілері бойынша іске қосылады: адамды шақыру туралы анық өтініш, шағым, балағат сөздер, бір сұрақты екі рет және одан көп қайталау. CRM-де эмоциялар мен көңіл-күй белгілерінсіз беру себебі («адамның өтініші», «шағым», «қайталау») сақталады.
- Бот әңгімелесушінің құқықтарын туындататын немесе тоқтататын шешімдер қабылдамайды: жазудан бас тарту, жеке баға, жеңілдік, бұғаттау. Ол сұрақты қызметкерге береді (ДД туралы Заңның 19-1-бабы).
- Бот артық деректер жинамайды: ЖСН, карта деректері, денсаулық туралы мәліметтер — сценарий бойынша қажет болса және жеке келісім болса ғана.
- Диалогтар журналы сақталады. Нақты клиентте және бүкіл платформада ботты авариялық өшіру жұмыс істейді (18-баптың 2-тармағы).
6. WhatsApp
| Meta талабы | Қалай орындаймыз |
|---|---|
| Егер ЖИ — «қосалқы немесе көмекші емес, негізгі» функционалдық болса, ЖИ жеткізушілеріне WhatsApp Business Platform-ға қолжетімділікке тыйым салынады. Нақты бизнестің клиенттеріне қызмет көрсететін бот рұқсат етіледі | Бот — «сіздің бизнесіңіздің көмекшісі», тек бизнестің тақырыбы |
| WhatsApp Business Platform деректерін ЖИ модельдерін жасау және оқыту үшін пайдалануға болмайды | Офертада және өңдеу туралы келісімде — оқытуға тыйым. Anthropic: «may not train models on Customer Content» (Anthropic Commercial Terms, B-бөлім) |
| «prompt, clear, and direct escalation paths» болған кезде 24 сағаттық терезеде автоматтандыруға жол беріледі | «Адам» командасы, CRM «Кіріс» бөліміне беру, бизнестің телефоны |
| Бірінші жазу — тек нөмір мен opt-in бергендерге. Жазылымнан бас тартуды және бұғаттауды құрметтеу | Бот бірінші жазбайды. Өткізіп алынған қоңырауға автожауап — мақұлданған utility үлгісі, тек сақталған келісім болғанда (күні, дереккөзі, келісім мәтіні). «Стоп» сөзі шығыс үлгілерді өшіреді |
| Компания өз аккаунтының атынан жасалған әрекеттер үшін жауап береді | Нөмір клиентке тиесілі (оның WABA-сы); ЖШС — Tech Provider, делдал (BSP) пайдаланылмайды, клиент Meta-ға тікелей төлейді. Клиенттің opt-in үшін жауапкершілігі — Рұқсат етілген пайдалану қағидалары, 3.1 және 4.7-тармақтар |
| Боттың жауап беретінін ашып көрсетуді WhatsApp саясаты тікелей талап етпейді | ҚР заңы бойынша ашып көрсетеміз (5-бөлім) |
Өткізіп алынған қоңырауға автожауап. Қоңырау шалушының нөмірі — оның дербес деректері. Үлгіні жіберу — терезеден тыс шығыс хабарлама, яғни бизнестен хабарламаларға opt-in қажет. Келісім алу тәсілдері:
- (а) сайттағы нысандағы құсбелгі — пилотта 24 сағаттық терезеден тыс үлгіні тек ол ашады;
- (б) бұрынғы хат алмасу — өздігінен келісім емес; келісім тек «Иә» / «СТАРТ» батырмасын басу болып табылады;
- (в) «Қоңыраулардан» шығатын дауыстық мәзір: «Егер хабарласа алмасаңыз, {название_компании} сізге осы нөмірге WhatsApp-та жаза алады. Келіссеңіз, екіні басыңыз» — бизнес аталған, нөмір жасырылмаған, қоңырау журналы.
Пилоттағы автожауаптың шарттары: «СТОП» сөзі бар қызметтік мәтін, бір нөмірге тәулігіне бір реттен жиі емес, тек ҚР нөмірлері; үлгілер алдымен Meta-ның тестілік нөмірінде тексеріледі. Қоңыраудың өзі келісім болып табылмайды — Meta қағидалары бойынша да, ДД туралы Заң бойынша да (расталатын тәсіл, 8-баптың 1-тармағы).
7. Тәуекел және дербестік сыныптары
- Тәуекел бойынша (17-баптың 1-тармағы): ең төмен — іркіліс пайдаланушыларға аз әсер етеді; орташа — іркіліс тиімділікті төмендетуі, моральдық зиян немесе материалдық залал келтіруі мүмкін; жоғары — төтенше жағдайлар және елеулі салдарлар. Меншік иесі немесе иеленуші цифрлық объектілерді жіктеу қағидалары бойынша өзі жіктейді (17-баптың 1-тармағы). ЖИ туралы Заң тіркеуді және хабарламаны талап етпейді.
- Дербестік бойынша (17-баптың 2-тармағы): төмен — түпкілікті таңдауды адам жасайды; орташа — жүйе шешеді, адам түзете немесе болдырмай алады; жоғары — адам болдырмай алмайды.
ЖШС жүйелерінің жіктелуі:
- Сайттар агенті — ең төмен тәуекел, төмен дербестік: клиент әрбір жариялауды қабылдайды.
- Сайттағы және WhatsApp-тағы бот — орташа тәуекел элементтері бар ең төмен тәуекел (дұрыс емес баға материалдық залал келтіруі мүмкін), төмен дербестік: құқықтар туралы шешімдерді адам қабылдайды.
- «Қоңыраулар»: жазу, мәтінге айналдыру, талдау, дауыстық пошта — орташа тәуекел (ДД, келіссөздер құпиясы), төмен дербестік: қоңыраудың қорытындысы — қызметкерге кеңес.
- Жұмыс уақытынан тыс «Қоңыраулардың» дауыстық боты — орташа тәуекел элементтері бар ең төмен тәуекел, төмен дербестік: тек өтінімді қабылдайды, шешімдер қабылдамайды (8-бөлім).
- ai-platform API шлюзі — клиент жүйесінің тәуекел сыныбын клиент оның меншік иесі немесе иеленушісі ретінде айқындайды (9-бөлім); ЖШС шлюзі үшін — ең төмен тәуекел.
Жіктеу күні көрсетілген ішкі құжатта тіркеледі және жыл сайын қайта қаралады (18-баптың 1-тармағының 4) тармақшасы).
Денсаулық туралы мәліметтер. Енгізу өрісінің үстіндегі жазу және боттың бірінші хабарламасы денсаулық туралы мәліметтерді жазбауды сұрайды; бот диагноз қоймайды және денсаулық туралы мәліметтерді жинамайды (5.4-тармақтың 3), 8) тармақшалары).
8. «Қоңыраулардың» дауыстық боты (DeepTalk)
«Қоңыраулар» — ЖШС-ның өнімі (DeepTalk). Клиенттің нөміріне қоңыраулар шартты қайта бағыттау арқылы келеді; сөйлесулерді жазу әдепкі бойынша қосулы; мәтінге айналдырылатын дауыстық пошта — барлығында; жұмыс уақытынан тыс дауыстық бот — ұйымның жалаушасы. Шарттары — 6-қосымша, 6.5-бөлім.
- ЖИ-ді ашып көрсету — қоңыраудың басында жазылған файлмен, ботпен сөйлесуге дейін, орыс және қазақ тілдерінде: «Сәлеметсіз бе! Сіз компанияның дауыстық ЖИ-көмекшісімен сөйлесіп тұрсыз. Қызметкерлер қазір байланыста емес: көмекші өтініміңізді қабылдап, оны береді, сізге жұмыс уақытында қайта қоңырау шалады. Сөйлесу жазылады және ЖИ сервистерімен, оның ішінде шетелде өңделеді. Көмекшімен сөйлесудің орнына дауыстық хабарлама қалдыру үшін бірді басыңыз немесе жұмыс уақытында қоңырау шалыңыз». Сәлемдесу kk және ru тілдерінде жазылған файлдармен естіледі; одан әрі сөйлесу әңгімелесуші таңдаған тілде жүреді. Сәлемдесудегі адамның жазылған дауысы синтетикалық нәтиже емес; боттың синтезделген сөзі — синтетикалық нәтиже, сондықтан ескерту боттың бірінші репликасынан бұрын естіледі (ЖИ туралы Заңның 1-бабының 4) тармақшасы, 21-бабының 1–3-тармақтары).
- Жазу туралы ескерту жазу басталғанға дейін естіледі (жазу ескерту файлынан кейін басталады). Клиент баптауларда жазуды өшіре алады; онда жазу туралы ескерту ойнатылмайды, ал ЖИ-ді ашып көрсету қалады. Жазу туралы ескертуге және дауыстық поштаға ЖИ сервистерімен, оның ішінде шетелде өңдеу туралы сөйлем кіреді; сөйлесудің қорытындысын Anthropic (АҚШ) моделі құрады.
- Сөйлесу тілі — әңгімелесуші таңдаған тіл. Сәлемдесу, ЖИ-ді ашып көрсету, жазу туралы ескерту және дауыстық поштаға өту тәсілі екі тілде де естіледі — бұл міндетті ақпарат («Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы» Заңның 21, 22-баптары; Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңның 24-бабы, 25-бабының 3, 7-тармақтары). Одан әрі бот таңдалған тілде сөйлейді. Модель қазақ тілін меңгергенге дейін қазақ тілді әңгімелесушіні бот адамға (егер Клиент кезекші нөмір берсе) немесе кез келген тілде сөйлеуге болатын дауыстық поштаға ауыстырады.
- Жұмыс уақытынан тыс бот тек өтінімді қабылдайды: аты, себебі, қайта қоңырау шалуға ыңғайлы уақыт. Ол карточкадан тыс бағалар мен қызметтер бойынша кеңес бермейді, уақытқа жазбайды, медициналық, заңдық және қаржылық кеңестер бермейді және әңгімелесушінің құқықтары туралы шешімдер қабылдамайды. Өтінім CRM-ге түседі, қызметкер қайта қоңырау шалады.
- Адамға жол: қоңыраудың басында — «көмекшімен сөйлесудің орнына дауыстық хабарлама қалдыру үшін бірді басыңыз немесе жұмыс уақытында қоңырау шалыңыз»; «1» пернесі ботпен сөйлесудің кез келген сәтінде жұмыс істейді (мәтінге айналдырылатын дауыстық пошта); соңында — жұмыс уақытында қайта қоңырау шалу мерзімдері.
- Әңгімелесушінің эмоциялары мен көңіл-күй реңкін оның жеке келісімінсіз анықтамаймыз (17-баптың 3-тармағының 6) тармақшасы). Экожүйе ұйымдары үшін эмоциялар модельдері өшірілген; қоңыраудың қорытындысы мен тақырыбына жол беріледі. Дауыс адамды сәйкестендіру үшін пайдаланылмайды.
- Синтетикалық нәтиженің белгісі: қоңырау карточкасында және жазбаның метадеректерінде «дауыстық ЖИ-көмекшімен сөйлесу» («N-секундтан бастап синтетикалық дауыс») деп белгіленеді; мәтінге айналдыру боттың репликаларын белгілейді (21-баптың 2-тармағы).
- Бот шығыс қоңыраулар жасамайды (бірінші шығарылымда шығыс бот және роботтандырылған қайта қоңырау жоқ). Қызметкер басқан кері қоңырау — автоматты қоңырау емес.
9. ai-platform API: рөлдер және API клиентінің міндеттері
- Рөлдер. API арқылы клиент ЖШС шлюзі арқылы ЖШС модельдеріне қолжетімділік алады (Claude API арқылы клиенттерге ашылмайды, 4) тармақша) және олардың негізінде өз ЖИ жүйесін құрады: чат-бот, құжаттарды өңдеу, өз пайдаланушыларына арналған сервис. Осы жүйеге қатысты API клиенті — оның меншік иесі және (немесе) иеленушісі (ЖИ туралы Заңның 15-бабы): ол оны жобалайды, модельді таңдайды, мінез-құлқын белгілейді және өз пайдаланушыларына шығарады; оның пайдаланушылары — ЖИ пайдаланушылары. ЖШС клиентке қатысты — модельдерге қолжетімділікті жеткізуші және шлюздің меншік иесі.
- API клиентінің өз пайдаланушылары алдындағы міндеттері (6-қосымша, 6.4-бөлім; Рұқсат етілген пайдалану қағидалары, 3.8-тармақ):
- қызметтің ЖИ-ді пайдалана отырып көрсетілетіні туралы хабардар ету және ЖИ-ден бас тарту мүмкіндігін беру (21-баптың 1-тармағы, 16-баптың 1-тармағының 6) тармақшасы);
- синтетикалық нәтижелерді машинада оқылатын нысанда және көзге көрінетін ескертумен таңбалау (21-баптың 2, 3-тармақтары) — ӘҚБтК-нің 641-1-бабы бойынша айыппұл жүйенің меншік иесіне немесе иеленушісіне, яғни API клиентіне жүктеледі; өз жүйесіндегі синтезделген дауысты (TTS) клиент таңбалайды;
- жүйені 17-баптың 3-тармағында тыйым салынған функциялар үшін (манипуляциялар, осалдықтарды пайдалану, әлеуметтік скоринг, келісімсіз эмоцияларды анықтау және т.б.) пайдаланбау;
- өз жүйесін тәуекел мен дербестік бойынша өз бетінше жіктеу (17-баптың 1, 2-тармақтары) және өз сыныбы үшін міндеттерді орындау;
- өз пайдаланушыларының ДД меншік иесі немесе операторы ретінде — келісімдер алу, оның ішінде өңдеуге шетелдегі провайдер қатысса (мысалы, OpenAI модерациясы, АҚШ), трансшекаралық беруге келісім алу, және автоматтандырылған шешімдер кезінде ДД туралы Заңның 19-1-бабын сақтау; ЖШС деректерді оның тапсырмасы бойынша өңдейді (5-қосымша).
- ЖШС шлюз бөлігінде не істейді: бүркемелеу (ЖСН, карталар, телефондар), OpenAI арқылы модерация, ұйымға, өнімге және кілтке 80 % кезінде хабарламамен күндізгі шектер, сұраулар журналы, бұзушылық кезінде кілтті ажырату (15-баптың 2-тармағы, 18-баптың 2-тармағы — ЖШС-ның өз жүйесі үшін). Бұл шаралар API клиентін 2) тармақша бойынша оның міндеттерінен босатпайды.
- Claude модельдері. Claude-ты ЖШС тек өз сервистері (сайттар, бот, қоңырауларды талдау) үшін, қайта сатусыз пайдаланады. Сыртқы клиенттерге Claude «модельдер API-ы» ашылмайды. API-да — тек ЖШС модельдері.
10. Боттың жауаптары үшін жауапкершілік
- Жария-құқықтық. Меншік иелері мен иеленушілер нәтижелердің заңнамаға сәйкестігін қамтамасыз етуге міндетті (21-баптың 5-тармағы, 11-баптың 2-тармағы). Жауапкершілік рөлге қарай бөлінеді (8-баптың 2-тармағы). Заңдар бойынша жауапкершілікке жалпы сілтеме (30-бап) ӘҚБтК-нің 641-1-бабын және жалпы құрамдарды (жарнама, ДД, жалған ақпарат) білдіреді.
- Азаматтық-құқықтық. ЖИ жүйелері келтірген зиян АК бойынша өтеледі (ЖИ туралы Заңның 24-бабының 1-тармағы). Келуші алдында бизнес-клиент жауап береді: бот — оның қызмет көрсету арнасы, ал боттың баға мен шарттар туралы уәделерін келуші сатушының мәліметтері ретінде қабылдайды. Бот жауабындағы дұрыс емес баға сатушыны міндеттемейді: егер жауап «өзін байланысты деп санау» ниетін білдірсе, ол оферта болар еді (АК-нің 395-бабының 1-тармағы), ал «баға мен шарттарды қызметкер растайды» деген сәлемдесу және боттың шарттары (5.3-тармақтың 2) тармақшасы) бұл ниетті жоққа шығарады — жауап ақпарат болып табылады. Тұтынушының баға туралы анық ақпаратқа құқығы сақталады (Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңның 25-бабы). Сондықтан бот бағаны тек Клиенттің карточкасы мен прайсынан, прайстың күнін көрсете отырып атайды («{дата} күнгі прайс бойынша; түпкілікті бағаны қызметкер растайды»); басқа бағаларды атамайды.
- ЖШС мен клиент арасында. ЖШС техникалық шектеулер (ашып көрсету, тақырып, кеңестерге тыйым) үшін оферта шегінде, сомасы шектеле отырып жауап береді. Клиент — фактілер және өз баптаулары үшін. ЖШС боттың клиенттің дұрыс емес фактілерін қайталағаны үшін жауап бермейді.
- Anthropic. Нәтижелердің дәлдігіне кепілдік бермейді («as is») және клиенттің өз пайдаланушыларын нәтижелердің шектеулері туралы ескертуін талап етеді (Commercial Terms D.3, L.2). Боттың сәлемдесуіндегі «қателесуім мүмкін» деген ескерту осы талапты орындайды.
Алдыңғы нұсқалар
Бұл құжаттардың бірінші нұсқасы.